భారత క్రికెట్లో పరిస్థితులు ఎప్పుడూ ఒకేలా లేవు. ఒకప్పుడు మన క్రికెటర్లు పొట్టకూటి కోసం వేరే జాబ్స్ (Jobs) చేస్తూ, క్రికెట్ ఆడేవారు. కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి పూర్తిగా మారిపోయింది. ఒక్కసారి నేషనల్ టీమ్కు సెలెక్ట్ అయితే చాలు, కాసుల వర్షం కురుస్తోంది. ఒకప్పుడు కేవలం ప్యాషన్ (Passion) కోసం ఆడిన ఆట, ఇప్పుడు కోట్లు సంపాదించిపెట్టే ప్రొఫెషనల్ కెరీర్ (Career)గా మారింది. ఈ అద్భుతమైన మార్పు వెనుక బీసీసీఐ (BCCI) తీసుకున్న సాహసోపేతమైన నిర్ణయాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. ఆ ప్రయాణం గురించి ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
ఆ రోజుల్లో పరిస్థితి ఎలా ఉండేదంటే?
సుమారు 30 ఏళ్ల క్రితం, ఇండియా తరఫున క్రికెట్ ఆడటం అంటే అదొక గొప్ప గౌరవం మాత్రమే. డబ్బులు మాత్రం చాలా తక్కువ వచ్చేవి. అందుకే మన స్టార్ ప్లేయర్లు కూడా క్రికెట్ ఆడుతూనే, మరోపక్క 9-to-5 జాబ్స్ చేసేవారు. అప్పట్లో తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలను “బాగా చదువుకుని డాక్టరో, ఇంజనీరో అవ్వాలి” అని కోరుకునేవారు కానీ, క్రికెటర్ అవుతానంటే భయపడేవారు. కానీ ఇప్పుడు సీన్ రివర్స్ అయ్యింది. బ్లూ చిప్ కంపెనీల్లో సాఫ్ట్వేర్ జాబ్ (Software Job) కంటే, టీమిండియా బ్లూ జెర్సీ (Blue Jersey) వేసుకోవడమే బెటర్ అని నేటి జనరేషన్ పేరెంట్స్ భావిస్తున్నారు.
1983 వరల్డ్ కప్ హీరోల జీతాలు తెలిస్తే షాక్ అవుతారు!
కపిల్ దేవ్ నాయకత్వంలో 1983లో ఇండియా వరల్డ్ కప్ గెలిచిన అద్భుత దృశ్యం మనందరికీ గుర్తుంది. కానీ ఆ రోజుల్లో మన లెజెండ్స్ తీసుకున్న పారితోషికం ఎంతో తెలుసా?
ఒక్కో మ్యాచ్కు ఫీజు: రూ. 1,500
డైలీ అలవెన్స్ (Daily Allowance): రూ. 200
నమ్మశక్యంగా లేదు కదూ! అప్పట్లో బీసీసీఐ (BCCI) దగ్గర పెద్దగా ఫండ్స్ ఉండేవి కావు. అందుకే సునీల్ గవాస్కర్, కపిల్ దేవ్ లాంటి దిగ్గజాలు కూడా బ్యాంకులు, రైల్వేస్ వంటి ప్రభుత్వ సంస్థల్లో స్పోర్ట్స్ కోటాలో జాబ్స్ చేసేవారు. “మేము టెస్ట్ మ్యాచ్ సరిగా ఆడకపోతే టీమ్లో ప్లేస్ ఉండదు, అప్పుడు మళ్ళీ ఆఫీస్ బాట పట్టాల్సిందే” అని గవాస్కర్ ఒక సందర్భంలో చెప్పారు.
గేమ్ ఛేంజర్: జగన్మోహన్ దాల్మియా ఎంట్రీ
1990ల వరకు మన మ్యాచ్లను దూరదర్శన్ (Doordarshan) మాత్రమే ప్రసారం చేసేది. విచిత్రం ఏంటంటే, మన మ్యాచ్లను టీవీలో చూపించడానికి బీసీసీఐ ఎదురు డబ్బులు చెల్లించేది! ఎప్పుడైతే జగన్మోహన్ దాల్మియా బీసీసీఐ ప్రెసిడెంట్గా వచ్చారో, అప్పుడే బోర్డు దశ తిరిగింది.
“క్రికెట్ బోర్డు అంటే అడుక్కునేది కాదు.. విలువైన కంటెంట్ (Content) ఇచ్చే బాస్” అని ఆయన నిరూపించారు. 1993లో ఇంగ్లాండ్ సిరీస్ ప్రసార హక్కులను (Broadcasting Rights) దాదాపు 5.5 లక్షల డాలర్లకు అమ్మారు. అక్కడి నుంచే భారత క్రికెట్ హవా మొదలైంది. 2000 సంవత్సరం నాటికి టీవీ రైట్స్ ద్వారానే బోర్డు కోట్లాది రూపాయలను ఆర్జించడం మొదలుపెట్టింది.
సెంట్రల్ కాంట్రాక్ట్ సిస్టమ్ (2004)
ఒకప్పుడు ప్లేయర్లకు నెలవారీ స్థిరమైన ఆదాయం ఉండేది కాదు. కేవలం మ్యాచ్ ఆడితేనే డబ్బులు వచ్చేవి. దీనికి చెక్ పెడుతూ, 2004లో బీసీసీఐ ‘సెంట్రల్ కాంట్రాక్ట్’ (Central Contract) విధానాన్ని తెచ్చింది.
మొదట్లో రూ.50 లక్షలు, రూ.30 లక్షలుగా ఉన్న ఈ కాంట్రాక్ట్ విలువ ఇప్పుడు భారీగా పెరిగింది.
ప్రస్తుతం టాప్ గ్రేడ్ (A+) ప్లేయర్కు ఏడాదికి ఏకంగా రూ. 7 కోట్లు అందుతున్నాయి.
ఇవి కాకుండా మ్యాచ్ ఫీజులు అదనం:
ఒక్కో టెస్ట్ మ్యాచ్కు: రూ. 15 లక్షలు
ఒక్కో వన్డేకు: రూ. 6 లక్షలు
టీ20 మ్యాచ్కు: రూ. 3 లక్షలు
చివరికి రంజీ ట్రోఫీ ఆడే డొమెస్టిక్ ప్లేయర్లు (Domestic Players) కూడా ఇప్పుడు ఏడాదికి రూ.17 లక్షల నుంచి రూ.25 లక్షల వరకు సంపాదిస్తున్నారు.
ఐపీఎల్ (IPL) మరియు జై షా నిర్ణయాలు
2008లో ఐపీఎల్ (IPL) రాకతో క్రికెట్ రూపురేఖలే మారిపోయాయి. కుర్రాళ్లకు ఇది కాసుల వర్షం కురిపించింది. ఇక బీసీసీఐ సెక్రటరీగా జై షా (Jay Shah) వచ్చాక, టెస్ట్ క్రికెట్ను ప్రోత్సహించడానికి ఇన్సెంటివ్స్ (Incentives) పెంచారు. ముఖ్యంగా, మహిళా క్రికెటర్లకు కూడా పురుషులతో సమానంగా మ్యాచ్ ఫీజులు ఇస్తూ చారిత్రక నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
బీసీసీఐ తెచ్చిన ఈ మార్పులు క్రికెట్ను కేవలం ఆటగానే కాకుండా, ఒక అద్భుతమైన ప్రొఫెషన్గా మార్చేశాయి.
